Het witte goud

Witte port, in sommige landen nagenoeg onbekend, in andere landen “mateloos” populair. Nederland hoort tot de laatste groep. Sterker nog, samen met de Fransen, Belgen en Portugezen nippen wij 87% van de totale wereldproductie weg. Tijd dus voor een nadere kennismaking.

Port wordt gemaakt van verschillende druivenrassen door elkaar. Zo ook de witte port. Van de vijftig rassen die hiervoor mogen worden gebruikt is vreemd genoeg de helft rood. De populairste rassen zijn de Códega, Malvasia, Rabigato, Gouveio en Viosinho. Allen wit.

Verschillende stijlen

Witte port kent twee verschillende stijlen. De jonge witte port die kort na productie al vanaf enkele euro’s wordt verkocht en vooral als aperitief wordt gedrongen; en de prestigieuze, kostbare oude witte port die eerst jaren heeft gerijpt op kleine houten vaten en vaak de afsluiting vormt van een feestelijk diner.

De productie

Druiven voor jonge witte port worden machinaal geperst waarna het druivensap (most) direct van schillen en bezinksel wordt gescheiden. In geval van oude witte port worden de druiven met de voet getreden en wordt gewacht met het scheiden van schillen en bezinksel totdat de gewenste hoeveelheid smaak- en kleurstoffen daaruit door de most zijn opgenomen.

Tijdens de fermentatie van de most zetten gisten de suikers om in alcohol. Dit proces wordt door toevoeging van brandy (77% alcohol) vroegtijdig afgebroken: de gisten sterven en de fermentatie stopt. Hier wordt de smaak van port bepaald. Voor jonge witte port: droog (Secco), halfdroog of zoet, ook wel Lágrima genoemd. Hoe eerder de fermentatie wordt afgebroken, hoe zoeter de port.

Opslag
Grote roestvrijstalen tanks waar jonge witte port tot rust komt.

Jonge witte port

Witte port bestemd om jong te worden verkocht (97% van de totale productie) komt na fermentatie ruim een jaar tot rust in roestvrijstalen tanks of grote houten vaten (balseiros). Doordat er weinig of geen zuurstof bij komt behoudt de port zijn frisse fruitige karakter. Portmakers van naam kiezen er vaak voor om de port daarna nog enkele jaren door te laten rijpen op kleinere houten vaten (pipes) waardoor het karakter wat voller en zachter wordt.

Een jonge witte port is het perfecte drankje voor de warme zomernamiddag. Ijskoud geserveerd, puur of als longdrink met tonic en een schijfje citroen, tangerine of muntblaadje. De wat duurde jonge port, zeg vanaf een euro of 8 kan het best licht gekoeld (10-12 °C) en puur worden gedronken.

Oude witte port

Er zijn twee soorten oude witte port: de colheita (Kol-jè-ta), een port van één bepaald oogstjaar; en de port met een indicação de idade die wordt samengesteld uit meerdere oogstjaren. Beide soorten worden langdurig op kleine houten vaten gerijpt. Naarmate de tijd verstrijkt krijgt het de kleur van oud goud, en zo smaakt het ook. Kenmerkend zijn de indrukken van noten amandel, vijgen, honing, toffee en karamel die op de voorgrond staan.

Colheita moet minimaal 7 jaar worden gerijpt alvorens het mag worden gebotteld. Op de fles staat zowel het oogstjaar als het jaar van botteling vermeld. Na botteling rijpt de port niet verder. Dat geldt ook voor de port met een indicação de idade, die 10, 20, 30 of 40 jaar kan zijn.

Oude witte port
De Dalva Golden White 1963 en de Quinta das Lamelas 40 years old White.

Proeven

De Taylor’s Chip Dry is een uitstekend voorbeeld van een, enkele jaren op vat gerijpte, jonge droge witte port, terwijl de Quevedo White je  laat proeven wat er onder een frisse jonge zoete witte port wordt verstaan. Gezien voor respectievelijk voor €12,50 en €5,50.

Mooiste voorbeelden van een colheita zijn de Dalva Golden White 1952 en 1963, beiden op een enkele plek in Nederland voor rond de  €150,00 verkrijgbaar.

Een fraaie 10 jaar oude witte port is de Niepoort 10 years old. Deze is in speciaalzaken te koop voor rond de €30,00. Daarnaast is de  Kopke 20 years old een aanrader die eveneens in de betere speciaalzaak kan worden gekocht. Deze port wordt geleverd in een halve fles (375 cl) eveneens voor een prijs van rond de €30,00.

Voor wie alleen het allerbeste goed genoeg is, moet op zoek gaan naar Quinta das Lamelas 40 years old white port (€90,00). In Nederland niet verkrijgbaar, maar ben je in Porto, ga dan langs bij Vinologia, la maison des Porto, daar wordt dit goddelijk vocht per glas verkocht. Try before you die!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *